veilig-vrijen

veilig-vrijen: 10 praktische tips & nuttige informatie

Waarom je veilig vrijt

Je vrijt veilig omdat je anders een groot risico loopt op een seksueel overdraagbare aandoening. We noemen dit kortweg een soa. Vrouwen kunnen zwanger raken als zij geen voorbehoedsmiddel gebruiken. Een soa kan vrij onschuldig zijn, maar kan ook zeer ernstige gevolgen hebben.
Aids is een soa met een dodelijke afloop. Aids is de afkorting voor Acquired Immunodeficiency Syndrome. Het virus, genaamd hummaan immunodeficiëntievirus, beter bekend als hiv, is de veroorzaker van aids. Hiv zorgt ervoor dat het lichaam niet meer in staat is zichzelf te beschermen en te vechten tegen infecties en bepaalde vormen van kanker. Met aids wordt eigenlijk het eindstadium van de ziekte bedoeld.
Maar het hoeft niet levensbedreigend af te lopen als je niet veilig hebt gevreeën. Je kunt ook andere soa’s oplopen. Hieronder volgt een kleine opsomming:

Chlamydia

De chlamydia-infectie komt veel voor, vooral bij jongere vrouwen. Het wordt veroorzaakt door een bacterie. Deze vertoeft in de slijmvliezen van de geslachtsdelen. De bacterie veroorzaakt een ontsteking in de urinebuis, anus (bij vrouwen) en baarmoedermond. Bij orale seks kunnen mannen de bacterie in de keel krijgen en deze weer met tongzoenen in de keel van de vrouw verspreiden. Zodoende kan er een chlamydia keelontsteking tot stand komen.

Syfilis

Syfilis wordt veroorzaakt door een bacterie genaamd Treponema pallidum. Bij een zwangerschap kan de bacterie zich vanaf de tiende week in de ongeboren vrucht nestelen. Het kind kan hierdoor dood geboren worden. Blijft de baby echter leven, dan wordt het geboren met syfilis. Het is een ziekte die drie stadia doorloopt. Het primaire en secundaire stadia is een periode waarin de ziekte besmettelijk is en kan worden overgedragen. De ziekte begint met zweren en breidt zich uit met huiduitslag tot er knobbels op de huid, botten en lever verschijnen. Tenslotte kunnen er afwijkingen in hersenen en het hart plaatsvinden. Er zijn behandelingen voor. Syfilis moet gemeld worden bij de gezondheidsdienst en seksuele partners moeten eveneens worden behandeld.

Hepatitis B

Hepatitis is een ontsteking van de lever, veroorzaakt door een infectie met hepatitisvirussen. Het virus is seksueel overdraagbaar.
Gonorroe (druiper)
De druiper wordt veroorzaakt door een bacterie die zich bevindt in de slijmvliezen van de vagina, penis, anus en keel. Het kan behandeld worden met injecties of medicijnen.

Schaamluis

Schaamluis (platjes) komen voor op de behaarde delen van de schaamstreek. Het wordt gewoonlijk via seksueel contact verspreidt. Schaamluis is goed behandelbaar met middelen uit de drogist of apotheek.

Wanneer vrij je veilig?

Met veilig vrijen zorg je ervoor dat je geen soa krijgt of kunt overbrengen. Een soa wordt overgedragen via sperma, bloed, vaginaal vocht en bij contact tussen de slijmvliezen in de vagina, penis, anus en in de mond. Je vrijt veilig als je gebruik maakt van voorbehoedsmiddelen die dit contact uitsluiten.

Als je vrijt met een partner die nog nooit seks heeft gehad met een ander, hoef je in principe niet bang te zijn voor een soa. Je kunt echter wel zonder voorbehoedsmiddel zwanger raken. Als je vrijt met een partner die zich heeft laten testen en geen soa heeft, kun je het vrijen als veilig beschouwen. Als je echter niet zeker weet of de ander nog nooit seks heeft gehad of honderd procent trouw aan jou is, vrij je in feite niet veilig.

Je kunt veilig vrijen als het seksuele contact alleen bestaat uit (tong)zoenen, maar ook dat is niet helemaal waar. Je kunt namelijk wel besmet worden met het herpesvirus als de ander een koortslip heeft. Bij strelen en masseren loop je ook geen risico om besmet te worden. Knuffelen kan geen kwaad, zolang er niet bloot met de geslachtsdelen tegen elkaar aan gewreven wordt. Wil je elkaar veilig bevredigen, dan kan dat met de hand.
Onveilig vrijen doe je als je contact maakt tussen geslachtsdelen onderling, of tussen geslachtsdelen en de mond. Je kunt voor bescherming een voorbehoedsmiddel in de vorm van een condoom gebruiken, of een zogenaamd beflapje. Je kunt in plaats van een beflapje ook gewoon een opengeknipt condoom gebruiken.

Ter sprake brengen

Je hebt je voorgenomen om veilig te vrijen? Heel verstandig! Het is alleen niet vanzelfsprekend dat het vrijen ook veilig gebeurt. Stel je de volgende situatie voor: er is opeens een geweldig persoon met wie je begint te zoenen. Van het één komt het ander. Opeens vliegen de kledingstukken door de kamer. En daar komt dan het moment suprême. Hij/zij begint er niet over… wat nu? Misschien ben je te verliefd of te opgewonden. Misschien heb je een borreltje teveel op en vind je de veiligheid op dat moment even helemaal niet zo belangrijk. Of je vindt het moeilijk het spel te onderbreken. Misschien ben je gewoon bang dat je partner afhaakt. Bedenk dat je het risico loopt op een soa. Kijk nog eens in tip 1 welke gevolgen dat voor je heeft.

We gaan terug naar het moment suprême. Als je het niet kunt opbrengen erover te praten, kun je quasi nonchalant een condoom te voorschijn halen en dit in het spel om de penis schuiven. Je hoeft er niet bij te praten of iets te zeggen. Wie weet, is je partner wel opgelucht met je handeling. De gêne om over een condoom te beginnen, hoeft namelijk niet alleen bij jou te heersen.

Met dit scenario in je hoofd kun je van tevoren alvast bedenken hoe je deze situatie zou aanpakken. Als je vooraf weet dat je ontmoeting op een vrijpartij gaat uitdraaien, kun je voorzichtig van te voren beginnen over ‘veilig vrijen’. Dan heb je alvast een voorzet gegeven aan wat er gebeuren moet, bij het eerder beschreven moment suprême. Het komt dan niet meer totaal onverwacht en de hele handeling van het pakken van het condoom en het omdoen, kan in het spel worden meegenomen.

Misschien krijg je te maken met tegengesputter als je het veilig vrijen ter sprake brengt. Vertel duidelijk dat je geen vervelende ziektes wilt oplopen. Het heeft niets te maken met vertrouwen. Bedenk dat het gebruik van condooms niet alleen verstandig voor jezelf is, maar het betekent ook dat je om de ander geeft, omdat je niet het risico wilt lopen dat de ander iets oploopt.

Het juiste condoom

Je kunt niet meer zeggen dat vrijen zonder condoom minder lekker is. De laatste tijd zijn er veel verschillende soorten condooms ontwikkeld. Seks kan tegenwoordig zowel veilig als fijn zijn met het juiste condoom. Er zijn drie zaken die ervoor zorgen dat je het juiste condoom kiest.

De juiste maat

Net als bij kleding, heb je voor condooms verschillende maten. Het gaat hierbij niet om de lengte van de penis, maar om de omvang. Een condoom moet niet te strak zitten. Het zit niet lekker en het gevaar dat hij stuk gaat is te risicovol. Een te groot condoom zit ook niet lekker. Omdat hij te los zit, is er grote kans dat hij tijdens de penetratie (of anders) zomaar afglijdt. Bij de meeste condooms wordt de nominale breedte aangegeven. Dat is de breedte van een plat condoom. Voor een basiscondoom is het gemiddelde 52 mm, en bij anatomisch gevormde condooms is het gemiddelde 56 mm. Er zijn strakkere condooms verkrijgbaar tussen 47 en 49 mm en de ruimere zijn er vanaf 57 mm.

Het juiste gebruik

Er zijn verschillende soorten condooms voor vaginale seks: met extra stimulatie, met ribbels, nopjes, met glijmiddel en dergelijke. Voor orale seks zijn er condooms met een smaakje. Voor anale seks kun je een normaal condoom gebruiken, maar hiervoor zijn er ook sterke (dikke) condooms op de markt gebracht.

Het juiste materiaal

Natuurlijk rubberlatex is het materiaal waar de meeste condooms van zijn gemaakt. Ze zijn sterk en bieden een goede bescherming. Er zijn echter veel mensen met een allergie of intolerantie voor latex. Je kunt tegenwoordig ook voor condooms van ander materiaal kiezen, zoals de synthetische condooms. Meestal zijn deze gemaakt van polyurethaan. Het is een dunner materiaal, maar net zo effectief als latex. Het enige verschil zit hem in de prijs. Ze zijn namelijk over het algemeen duurder dan de latex condooms.

Gebruiksaanwijzing

In elk pakje condooms zit een gebruiksaanwijzing. Die pak je er natuurlijk niet even bij als je gaat vrijen. Lees de gebruiksaanwijzing daarom eens op een ander moment goed door. Of neem de onderstaande gebruiksaanwijzing goed door. Het is in principe niet moeilijk om een condoom om te doen, maar het is wel even wennen. Zorg ervoor dat je het goed doet. Veel ongelukjes gebeuren door onjuist gebruik.

Controleer eerst de houdbaarheidsdatum op de verpakking. Open de verpakking vlak voor gebruik, niet eerder. De verpakking maak je open door de verpakking in het midden open te scheuren. Zo haal je het condoom makkelijk uit de verpakking. Gebruik geen scherpe dingen om het zakje open te maken. Je loopt kans het condoom te beschadigen.

Als het condoom een zaadreservoir heeft, hou je dit met duim en wijsvinger dicht. Condooms zonder zaadreservoir pak je zodanig tussen duim en wijsvinger dat er ruimte is om zaad op te vangen. Het omdoen van het condoom gaat het beste als de penis helemaal stijf is en de voorhuid naar achteren is geschoven. Plaats het condoom op de top van de penis en rol met je andere hand het condoom zo ver mogelijk af.

Houd na de zaadlozing het condoom vast bij de rand en trek de penis terug voordat hij slap wordt. Hoe langer je wacht, hoe slapper de penis wordt en het condoom kan afglijden. Maak een knoop in het condoom en controleer pas daarna of hij lek is. Gooi het condoom weg, maar niet in het toilet.

Condooms: do's en don'ts

Er zijn een aantal zaken die goed zijn om te weten over het condoom en het condoomgebruik. Een condoom is een goed voorbehoedsmiddel om je te beschermen tegen een soa of een ongewenste zwangerschap. Je moet je echter wel aan de spelregels houden.

Het lijkt een open deur, maar gebruik een condoom slechts één keer. Ook als je niet bent klaargekomen, is het beter een nieuwe verpakking te openen. Gebruik ook geen twee condooms over elkaar. De condooms kunnen in beide gevallen gaan scheuren.

Bewaar condooms op een koele, donkere plaats. Leg ze niet in direct zonlicht. Bewaar condooms niet maandenlang. Controleer ze regelmatig op de houdbaarheidsdatum. Een condoom is ongeveer vijf jaar lang houdbaar. Alle fabrikanten drukken de houdbaarheidsdatum af op de folie van de enkel verpakte condooms. Gebruik geen condoom waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken. Het condoom is dan niet veilig meer. Gooi een condoom niet door het toilet, om verstopping te voorkomen.

Gebruik geen extra glijmiddel, en zeker niet op oliebasis. Deze producten kunnen het condoom aantasten en de sterkte verminderen. Je kunt eventueel wel glijmiddel op waterbasis gebruiken, zoals Sensilube. Ook vaginale (genees)middelen kunnen het rubber van condooms aantasten.
Wanneer de combinatie van het geneesmiddel en condooms af te raden is, zal dit zeker terug zijn te vinden op de informatie van de bijsluiter. Je kunt ook je huisarts of apotheker vragen om meer informatie.

Het vrouwencondoom

Een alternatief voor het gewone condoom is er in de vorm van het vrouwencondoom. Het vrouwencondoom biedt, net als het gewone condoom, bescherming tegen zowel zwangerschap als soa’s. Een vrouwencondoom kun je, ook net als een gewoon condoom, slechts eenmalig gebruiken. Het ziet er uit als een zakje dat in de vagina wordt aangebracht. Het voegt zich helemaal naar de natuurlijke vorm van de vagina en is, net als een tampon, makkelijk in te brengen.

Een vrouwencondoom bestaat uit twee ringen. Eén ring gaat in de vagina en de andere ring ligt aan de buitenkant tegen de schaamlippen. Om het condoom in te brengen doe je de binnenste ring van het condoom in de vagina. De buitenste ring blijft aan de buitenkant. Bij het vrijen, gaat de penis in het vrouwencondoom. Het condoom vangt het sperma op en zorgt ervoor dat dit niet in de baarmoeder komt.

Het is een kwestie van persoonlijke voorkeur of je kiest voor het normale condoom of het vrouwencondoom. Het voordeel van het vrouwencondoom is dat je het een tijd voor het vrijen kunt inbrengen. Een nadeel van het vrouwencondoom is het krakerige geluid dat het tijdens het vrijen maakt. Je kunt het vrouwencondoom kopen bij de drogist, apotheek, seksshop en op internet. Het vrouwencondoom is wel duurder dan het gewone condoom.

Voorbehoedsmiddelen

Naast het (vrouwen)condoom zijn er verschillende andere mogelijkheden om een zwangerschap te voorkomen. Het condoom beschermt tegen een soa. Onderstaande voorbehoedsmiddelen voorkomen alleen een ongewenste zwangerschap (en zijn dus niet geschikt als bescherming tegen een soa).

De anticonceptiepil

De pil is een anticonceptiemiddel dat er hoofdzakelijk voor zorgt dat er geen eisprong plaatsvindt, waardoor er geen zwangerschap mogelijk is. Het is het meest gebruikte anticonceptiemiddel in Nederland en België. Een alternatief voor het dagelijks slikken van de pil is de prikpil. De werking ervan komt overeen met de gewone anticonceptiepil, alleen de werking is veel langer. De prikpil kun je elke twaalf weken aan het begin van de menstruatie door middel van een injectie in je bovenarm zetten of laten zetten. Een andere mogelijkheid is het etonogestrel implantatiestaafje (beter bekend als implanon). Dit anticonceptiemiddel werkt net als de (prik)pil. Het staafje wordt in de bovenarm van de vrouw ingeplant. Het staafje kan twee tot drie jaar bescherming bieden tegen een zwangerschap. Minder eng is het aanbrengen van een anticonceptiepleister. Per menstruatiecyclus moeten drie pleisters worden gebruikt. Net als de pil, hebben de pleisters ook een stopweek.

Het spiraaltje

Het spiraaltje wordt door een arts of gynaecoloog in de baarmoedergeplaatst. De vrouw kan zo niet zwanger raken. Het gaat lang mee, tussen vijf en tien jaar. Er zijn twee soorten: het koperhoudend en het hormoonhoudend spiraaltje.

De vaginale anticonceptiering

De vaginale anticonceptiering heeft een doorsnede van 5,4 centimeter. Je brengt hem hoog in je vagina door hem dicht te knijpen. Hier blijft hij drie weken zitten. De vierde week is (net als bij de conceptiepil) een stopweek. De ring werkt met hormonen, net als de anticonceptiepil.

Pessarium

Het pessarium is een ring die de baarmoederwand afsluit. Je brengt het pessarium een uur voor het vrijen in met een zaaddodend middel (zie hieronder). Na het vrijen, moet het pessarium nog acht uur blijven zitten. Omdat het pessarium goed moet passen, wordt je eerst onderzocht door een gynaecoloog.

Zaaddodend middel

De naam zegt het al, zaaddodend middel zorgt ervoor dat spermacellen niet overleven. Je brengt het zaaddodend middel aan op het condoom, of direct in de vagina. Zaaddodend middel moet je eigenlijk alleen in combinatie met een ander voorbehoedsmiddel gebruiken, omdat de werking van alleen zaaddodend middel niet honderd procent betrouwbaar is.

Sterilisatie

Een sterilisatie is een definitieve oplossing als je niet zwanger wilt worden of een vrouw zwanger wilt maken. Zowel de man als de vrouw kan zich steriliseren. Bij de vrouw worden de eileiders dichtgebrand, samengebonden of doorgesneden. Bij de man wordt de zaadleider dichtgebrand, doorgeknipt of geblokkeerd.

EHBO bij condooms

Het kan gebeuren dat het misgaat met een condoom. Het condoom kan lekken door beschadiging of het blijft achter in de vagina. Je hebt nu niet veilig gevreeën en de kans dat je een soa hebt of te maken hebt met een ongewenste zwangerschap is plotseling aanwezig.

Een ongewenste zwangerschap kan voorkomen worden met een morning-afterpil. Een andere naam voor de morning-afterpil is noodpil. In Nederland kun je de noodpil in de apotheek zonder doktersrecept halen, maar in België kan dit alleen op doktersvoorschrift. De pil werkt het best als ze binnen twaalf uur na het vrijen wordt ingenomen. Tot 72 uur na de geslachtsgemeenschap kan de noodpil genomen worden om de kans op zwangerschap sterk verminderen.

Als je er achter komt dat het condoom gescheurd is of afgegleden is daar niets meer aan te doen. Raak niet in paniek. Was je geslachtsdeel met lauwwarm water om eventuele virussen weg te spoelen. Gebruik geen agressieve zepen. De kans is groot dat je het slijmvlies beschadigt. Dan krijgen virussen en bacteriën alleen maar meer kans om zich te nestelen. Je kunt na twee weken een soa test doen. Te testen zijn op dat moment chlamydia en gonorroe. De andere testen kunnen pas na drie maanden worden gedaan.

Een soa, wat nu?

Als je niet veilig hebt gevreeën en je denkt dat je een soa hebt, moet je direct naar de huisarts. Je kunt ook terecht bij in soa gespecialiseerde poliklinieken. Ze zijn onderdeel van de GGD en ziekenhuizen in grote steden. Veel soa’s kunnen goed worden behandeld. Doe je er niets mee, dan gaan ze niet vanzelf over. Een (huis)arts kan je na een onderzoek vertellen of je een soa hebt, en zo ja, welke.

Een arts heeft een beroepsgeheim en mag geen enkele informatie over patiënten aan derden verstrekken. Een arts zal nooit uit zichzelf een onderzoek doen naar een soa. Je moet er specifiek naar vragen. Meestal wordt een soa ontdekt via een bloedonderzoek.

Wanneer blijkt dat je een soa hebt, moet je de vrienden en/of vriendinnen waarmee je seks hebt gehad hierover inlichten. Zij kunnen namelijk ook met de soa besmet zijn (geraakt). Zij zullen zich ook moeten laten onderzoeken bij de huisarts. Het is niet makkelijk om dit nieuws te vertellen. Je kunt het ook overlaten aan de sociaal verpleegkundige van de GGD. Deze kan contact opnemen met je seksuele partners waarbij je anoniem blijft.

De meeste soa’s worden behandeld met medicijnen. Dat geldt ook voor hiv. Hoe sneller je weet dat je dit virus hebt, hoe beter de medicijnen werken. Wacht dus nooit te lang met een bezoek aan de huisarts als je vermoedt dat je een soa hebt. Als je hiv hebt, ben je seropositief. Met de tegenwoordige medicijnen kun je de effecten van het hiv-virus lange tijd onderdrukken. Er zijn verschillende verenigingen en adressen voor steun, waar je terecht kunt met al je vragen over hiv. Je vindt ze op het internet maar je kunt ook adressen krijgen via je huisarts.

Tips & Reacties

Deel je eigen tip over veilig vrijen

En maak kans op een cadeaubon ter waarde van € 25!